Bananalicious

MANIHOT ESCULENTA RED STEM - CASSAVA - TAPIOCA - MANIOK JADALNY

Maniok Jadalny to rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej, głównie z Brazylii. Dorasta do około 3 metrów wysokości. Jest krzewem wyrastającym z podłużnych bulw. Górna część rośliny to podłużne liście zebrane po 3-7 na jednym ogonku, podziemna część rośliny to bulwy korzeniowe, które osiągają długość 30–60 cm, grubość 10 cm i masę do 4 kg. Są one brązowe z zewnątrz, wewnątrz białe lub żółtawobiałe. Bulwy manioku stanowią ważny element diety ludności krajów tropikalnych. W stanie surowym są trujące, ponieważ zawierają dużo glikozydów cyjanogennych (>500 mg w 100 g), który łatwo przechodzi w silnie trujący kwas pruski. Właściwości trujące giną po wymoczeniu w wodzie przez 24 godziny czy odpowiednim wypłukaniu, ugotowaniu, upieczeniu lub wysuszeniu. Wówczas bulwy mogą być spożywane bezpośrednio lub w różny sposób przyrządzone, np. wyrabiana jest z nich mąka (cassava), służąca m.in. do wypieku chleba, czy tapioka - produkt skrobiowy w postaci mąki czy granulatu.

MANSOA ALLIACEA - GARLIC WINE - WINOROŚL CZONSKOWA - FAŁSZYWY CZONSEK

Mansoa alliacea, znana jest również jako czosnkowa winorośl lub fałszywy czosnek. Ta tropikalna liana pochodzi z Ameryki Południowej, ale może dobrze rosnąć w ciepłym i słonecznym klimacie. Ma piękne lawendowe kwiaty, które bledną do różu i bieli, tworząc uderzający kontrast z błyszczącymi zielonymi liśćmi. Liście po zgnieceniu mają aromat czosnku, który może odstraszać owady i szkodniki. Kwiaty przyciągają kolibry i motyle. Mansoa alliacea jest łatwa w uprawie i pielęgnacji, wymaga jedynie przepuszczalnej gleby i regularnego podlewania. Może wspinać się na wysokość do 15 m, więc potrzebuje solidnej podpory, takiej jak ogrodzenie, altana lub krata. Może być również uprawiana w pojemnikach lub wiszących koszach. Mansoa alliacea to nie tylko piękna roślina ozdobna, ale także pożyteczna. Ma właściwości lecznicze i może być stosowany jako zamiennik czosnku w kuchni. Jest także świętą rośliną wśród rdzennych mieszkańców lasów deszczowych Amazonii, którzy używają jej do oczyszczania i ochrony. Mansoa alliacea to rzadka i egzotyczna roślina, która będzie wspaniałym dodatkiem do każdego ogrodu lub kolekcji. 

MARKHAMIA LUTEA - BELL BEAN TREE - NILE TULIP TREE - TULIPANOWIEC NILOWY

Markhamia lutea to piękne i ozdobne drzewo. Pochodzi ze wschodniej Afryki, gdzie jest uprawiana ze względu na duże, jasnożółte kwiaty, które przypominają tulipany. Kwiaty mają kształt trąbki, z pomarańczowo-czerwonymi plamami w gardle i przyciągają pszczoły i motyle. Drzewo ma złożone liście, które są cienkie i faliste i mogą zapewniać cień i ściółkę innym roślinom. Drzewo może dorastać do 15 m wysokości, ma wąską, nieregularną koronę. Jest odporne na suszę i może przetrwać w różnych typach gleb. Jest również przydatne do kontroli erozji, ochrony gleby i wiatrochronów. Nazwa Markhamia lutea pochodzi od imienia Clementsa Markhama, brytyjskiego odkrywcy i botanika.

MASOALA MADAGASCARIENSIS - PALMA MASOALA MADAGASKARSKA

Masoala madagascariensis to gatunek palmy endemiczny dla Madagaskaru. Należy do rodziny Arecaceae i jest zagrożona wyginięciem ze względu na utratę siedlisk. To Niezwykła i naprawdę piękna palma, pochodząca z lasów deszczowych na niskich wysokościach na północnym wschodzie Madagaskaru. Posiada koronę przypominającą lotkę, składającą się z 30 dużych, sztywno wyprostowanych, pierzastych liści z długimi, sztywnymi listkami i jasnożółtozielonymi ogonkami liściowymi. Jest podobna do M. kona, ale znacznie większa i z bardziej regularnie pierzastymi liśćmi. Wspaniała palma do wilgotnych tropików, ale stosunkowo wolno rosnąca.

MESEMBRYANTHEMUM CRYSTALLINUM - ICE PLANT - PRZYPOŁUDNIK KRYSZTAŁKOWY

Mesembryanthemum crystallinum, znana jako przypołudnik kryształkowy lub „ice plant”, to niska, płożąca roślina sukulentowa z rodziny Aizoaceae, pochodząca z południowej Afryki. Jej liście i łodygi pokryte są charakterystycznymi, błyszczącymi pęcherzykami wypełnionymi wodą, które nadają roślinie wygląd pokrytej lodem.

Roślina osiąga wysokość do 10 cm i rozrasta się na szerokość do 50 cm, tworząc efektowne kobierce . Preferuje suche, słoneczne stanowiska oraz gleby piaszczyste lub słone, co czyni ją idealną do ogrodów nadmorskich i skalnych .

Mesembryanthemum crystallinum jest ceniona nie tylko za walory dekoracyjne, ale także kulinarne i lecznicze. Jej chrupiące, lekko słone liście są jadalne i mogą być spożywane na surowo w sałatkach lub po krótkim blanszowaniu jako zamiennik szpinaku . Tradycyjnie wykorzystywano ją również w medycynie ludowej.

Dzięki zdolności do akumulacji soli, przypołudnik kryształkowy znajduje zastosowanie w bioremediacji gleb zasolonych, co czyni go rośliną o dużym potencjale ekologicznym.

METROSIDEROS EXCELSA - POHUTUKAWA - NEW ZEALAND CHRISTMAS TREE - METROSIDEROS WYNIOSŁY - NOWOZELANDZKIE DRZEWO BOŻONARODZENIOWE

Metrosideros excelsa, znany również jako pōhutukawa, nowozelandzka choinka lub żelazne drzewo, to roślina kwitnąca z rodziny Myrtaceae. Pochodzi z przybrzeżnych regionów Wyspy Północnej Nowej Zelandii, gdzie tworzy charakterystyczną część krajobrazu dzięki jaskrawoczerwonym kwiatom, które kwitną około grudnia. Jest również uprawiana w innych krajach o łagodnym klimacie, takich jak Australia, RPA i Portugalia. Jest to wiecznie zielony krzew lub małe drzewo, które może osiągnąć wysokość do 25 metrów, z szeroko rozłożoną i przypominającą kopułę koroną. Kora jest gładka i nakrapiana, łuszcząca się cienkimi płatkami. Liście są owalne, skórzaste i ciemnozielone na górnej powierzchni i pokryte białymi włoskami na dolnej powierzchni. Kwiaty są efektowne i pachnące, składają się z masy pręcików z pomarszczonymi płatkami i rurkowatej podstawy. Są ułożone w długie grona na końcach gałęzi. Owocem jest sucha kapsułka zawierająca wiele małych nasion. Metrosideros excelsa preferuje pełne słońce i dobrze przepuszczalną glebę, toleruje suszę, mgłę solną i lekki mróz. Można go przycinać, aby zachować kształt i rozmiar oraz zachęcić do większego kwitnienia. Jest podatny na niektóre szkodniki i choroby, takie jak łuski, mszyce i zamieranie. Metrosideros excelsa to popularna i wszechstronna roślina, którą można wykorzystać jako okaz, żywopłot, osłonę lub roślinę pojemnikową. Dodaje koloru i piękna każdemu ogrodowi lub krajobrazowi, zwłaszcza w pobliżu morza.

MIMOSA PIGRA - BLACK MIMOSA - MIMOZA CZARNA

Mimosa pigra to gatunek rośliny z rodziny bobowatych, znany ze swojej niezwykłej zdolności do szybkiego rozprzestrzeniania się i tworzenia gęstych, nieprzepuszczalnych zarośli. Pochodzi z tropikalnych regionów Ameryki Południowej, ale obecnie występuje na wielu kontynentach, gdzie często uznawana jest za inwazyjny gatunek.

Charakterystyka

• Pokrój: Krzew dorastający do 6 metrów wysokości, o rozgałęzionych, kolczastych pędach.
• Liście: Jasnozielone, podwójnie pierzaste, wrażliwe na dotyk – składają się przy najmniejszym bodźcu.
• Kwiaty: Różowe, kuliste kwiatostany złożone z wielu drobnych kwiatów.
• Owoce: Strąki pokryte kolcami, zawierające liczne nasiona.

Występowanie i inwazyjność

Naturalnym środowiskiem Mimosa pigra są wilgotne tereny tropikalne. Jednak dzięki łatwości rozprzestrzeniania się przez nasiona, które mogą być przenoszone przez wodę, zwierzęta czy ludzi, roślina ta z powodzeniem skolonizowała wiele nowych obszarów. W wielu krajach, w tym w Australii, uznawana jest za gatunek inwazyjny, który zagraża bioróżnorodności i ekosystemom.

Zagrożenia związane z Mimosa pigra

• Tworzenie gęstych zarośli: Roślina tworzy nieprzepuszczalne zarośla, które utrudniają dostęp do wody i światła innym roślinom, co prowadzi do degradacji siedlisk.
• Zmniejszenie bioróżnorodności: Konkuruje z rodzimymi gatunkami roślin o zasoby, co może prowadzić do ich wyginięcia.
• Utrudnienie przepływu wody: Zarośla Mimosa pigra mogą zatykać cieki wodne, powodując erozję i powodzie.

Zastosowanie

Pomimo swoich negatywnych skutków, Mimosa pigra czasem uprawiana jest jako roślina ozdobna ze względu na ciekawy mechanizm zamykania liści i atrakcyjne kwiaty. Jednak ze względu na jej inwazyjny charakter, należy zachować ostrożność przy jej uprawie.

MIMUSOPS ELENGI - SPANISH CHERRY - HISZPAŃSKA WIŚNIA

Mimusops elengi to średniej wielkości wiecznie zielone drzewo występujące w lasach tropikalnych w Azji Południowej, Azji Południowo-Wschodniej i północnej Australii. Nazwy zwyczajowa to hiszpańska wiśnia. Jego drewno jest cenne, owoce są jadalne i jest używany w tradycyjnej medycynie. Ponieważ drzewa dają gęsty cień, a kwiaty wydzielają zapach, jest to cenna kolekcja ogrodów.

MOMORDICA CHARANTIA GREEN - GREEN BITTER GOURD - BALSAMKA OGÓRKOWATA - ZIELONY GORZKI MELON

Momordica charantia green, znana również jako balsamka ogórkowata czy gorzki melon, to niezwykle interesująca roślina pnąca pochodząca z tropikalnych regionów Azji. Ceniona jest przede wszystkim za swoje gorzkie owoce, które od wieków wykorzystywane są w medycynie tradycyjnej.

Opis rośliny

• Pnącze: Momordica charantia to roślina jednoroczna, pnąca się za pomocą wąsów.
• Liście: Liście są duże, dłoniaste, o ząbkowanych brzegach.
• Kwiaty: Kwiaty są żółte, pojedyncze lub zebrane w niewielkie kwiatostany.
• Owoce: Owoce są charakterystyczne, wydłużone, początkowo zielone, a następnie żółknące. Ich powierzchnia pokryta jest brodawkami. Wewnątrz znajdują się nasiona otoczone soczystym, gorzkim miąższem.

Uprawa

Momordica charantia jest rośliną ciepłolubną, wymagającą dużo słońca i wilgoci. W Polsce uprawiana jest głównie jako roślina ozdobna lub w szklarniach.

MOMORDICA CHARANTIA WHITE - WHITE BITTER GOURD - BALSAMKA OGÓRKOWATA - BIAŁY GORZKI MELON

Momordica charantia green, znana również jako balsamka ogórkowata czy gorzki melon, to niezwykle interesująca roślina pnąca pochodząca z tropikalnych regionów Azji. Ceniona jest przede wszystkim za swoje gorzkie owoce, które od wieków wykorzystywane są w medycynie tradycyjnej.

Opis rośliny

• Pnącze: Momordica charantia to roślina jednoroczna, pnąca się za pomocą wąsów.
• Liście: Liście są duże, dłoniaste, o ząbkowanych brzegach.
• Kwiaty: Kwiaty są żółte, pojedyncze lub zebrane w niewielkie kwiatostany.
• Owoce: Owoce są charakterystyczne, wydłużone, białe. Ich powierzchnia pokryta jest brodawkami. Wewnątrz znajdują się nasiona otoczone soczystym, gorzkim miąższem.

Uprawa

Momordica charantia jest rośliną ciepłolubną, wymagającą dużo słońca i wilgoci. W Polsce uprawiana jest głównie jako roślina ozdobna lub w szklarniach.

MOMORDICA COCHINCHINENSIS - GAC - PRZEPĘKLA INDOCHIŃSKA

Momordica cochinchinensis, zwana również gấc lub przepękla indochińska, jest rodzajem rośliny z rodziny dyniowatych. Rośnie jako pnącze w południowych Chinach, Wietnamie, Tajlandii i północno-wschodniej Australii. Owoce tej rośliny są okrągłe lub owalne, o średnicy około 10-13 cm, pokryte małymi kolcami na skórce. Dojrzewają od jesieni do zimy i zmieniają kolor z zielonego na ciemnopomarańczowy lub czerwony. W środku mają soczysty, krwistoczerwony miąższ otaczający nasiona. Owoce Momordica cochinchinensis są bogate w beta-karoten i likopen, które nadają im intensywny kolor i mają korzystne właściwości dla zdrowia.

Momordica Subangulata Var.Renigera - Sweet Gourd - Spiny Gourd - Słodka Tykwa

Momordica Subangulata Var.Renigera to podgatunek rośliny z rodziny dyniowatych, pochodzący z Azji tropikalnej. Jest uprawiany jako roślina jadalna i lecznicza. Jest pnączem o grubych i mięsistych pędach, które mogą osiągnąć długość 2–3 m.  Owoce są owalne lub elipsoidalne, o długości 4–8 cm i średnicy 3–5 cm. Mają żółtą lub pomarańczową skórkę z podłużnymi żebrami lub guzkami. Miąższ jest biały lub pomarańczowy, słodki lub kwaśny, z licznymi czarnymi nasionami.
Jest rośliną jednoroczną lub byliną, która wymaga ciepłego i wilgotnego klimatu oraz żyznej i dobrze nawodnionej gleby. Jest rośliną jadalną, której owoce i liście są spożywane jako warzywa w niektórych krajach Azji. Owoce są słodkie lub kwaśne i mogą być gotowane, marynowane lub spożywane na surowo.Liście są bogate w witaminy i minerały i mogą być dodawane do sałatek, zup lub curry. Jest również rośliną leczniczą, której różne części mają właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwcukrzycowe, hepatoprotekcyjne i antyoksydacyjne. Ekstrakt z liści wykazuje działanie ochronne na wątrobę przed uszkodzeniem spowodowanym przez paracetamol. Nasiona mają działanie przeczyszczające i mogą być stosowane w leczeniu zaparć.

MONILARIA MONILIFORMIS - BUNNY EAR - USZY KRÓLIKA

Karłowaty sukulent pochodzący z prowincji Northern Cape w Afryce Południowej, który tworzy mały krzew o jasnoszarych zielonych palczastych liściach małych białych kwiatach. Podwójne liście przypominają uszy królika , stąd też nazwa zwyczajowa rośliny. W uprawie najlepiej radzi sobie w suchym, ciepłym klimacie umiarkowanym. Monilaria moniliformis w naturze jest przystosowana do rzadkich zimowych deszczy i jest uśpiona latem.

MORINDA CITRIFOLIA - NONI - MORWA INDYJSKA

Pochodzi z Azji i Australii, ale została szeroko rozprzestrzeniona, głównie w strefie międzyzwrotnikowej. Jest tradycyjną rośliną leczniczą na Polinezji. Wykorzystywana jest jako lecznicza i barwierska. Ma owoce o dziwnym kształcie i dość silnym smaku, które stały się sławne zyskały ze względu na ich właściwości przeciwnowotworowy. Morinda citrifolia jest szybko rosnącym drzewem, dorastającym do 9m wysokości,dobrze przystosowującym się do wielu warunków. Jej atrakcyjne, wiecznie zielone liście sprawiają, że jest to również ładne drzewo ozdobne. Rośliny osiągają dojrzałość po około 18 miesiącach. Porastają zarówno gęste lasy, jak również otwarte tereny skaliste i piaszczyste. Spotykane są w bardzo różnorodnych środowiskach, m.in. na terenach wulkanicznych, skałach wapiennych, czy atolach koralowych. Gatunek toleruje zasoloną glebę. Kwitnie i owocuje przez cały rok.

MORINGA OLEIFERA - DRUMSTICK TREE - HORSERADISH TREE - MORINGA OLEJODAJNA - DRZEWO CHRZANOWE

Moringa Oleifera pochodzi pierwotnie z północno-zachodnich Indii i Pakistanu z podnóży Himalajów, ale dziś jest powszechnie uprawiane na całym świecie. To  jedno z najbardziej użytecznych drzew tropikalnych i zostało uznane za cudowne drzewo. Liście, nasiona i kwiaty są jadalne, a ze startych korzeni przygotowuje się przyprawę o smaku podobnym do chrzanu. Liście mają zawartość białka do 10%. W uprawie dobrze radzi sobie w ciepłym klimacie umiarkowanym i tropikalnym w strefach odporności roślin USDA od 9 do 11. Dorasta do 10m wysokości. Szybko rośnie i zaczyna kwitnąć w nieco ponad rok od wysiania nasion. Dobrze dostosowuje się do różnych warunków, ale wymaga dobrego drenażu.

MORKILLIA MEXICANA - COYOTE'S MANTLE - PŁASZCZ KOJOTA - MERKILLIA MEKSYKAŃSKA

Morkillia mexicana to unikalny krzew lub małe drzewo, endemiczne dla suchych regionów Meksyku. Charakteryzuje się pierzastymi liśćmi i efektownymi, fioletowymi kwiatami, które dodają uroku krajobrazowi. Roślina ta jest przystosowana do trudnych warunków, tolerując suszę i wysokie temperatury. Morkillia mexicana osiąga wysokość od 3 do 5 metrów, prezentując smukły pokrój i delikatne gałęzie. Jej kwiaty, o średnicy 8-9 cm, mają intensywny, purpurowy kolor i głęboko wycięte płatki. Owoce są oskrzydlone, a dojrzałe pękają, uwalniając nasiona otoczone czerwoną osnówką. Morkillia mexicana jest ceniona za swoje walory ozdobne i jest wykorzystywana w lokalnej medycynie ludowej. Roślina ta odgrywa ważną rolę w ekosystemie suchych lasów Meksyku, dostarczając pożywienia i schronienia dla lokalnej fauny.

MUHLENBERGIA CAPILLARIS - PINK MUHLY GRASS - PRZYOSTNIA WŁOSOWATA

Muhlenbergia capillaris to dekoracyjna trawa wieloletnia, tworząca zwartą kępę ciemnozielonych, wąskich liści, która w późnym lecie i jesienią zostaje okryta spektakularnymi, różowo‑purpurowymi wiechami przypominającymi lekką mgiełkę lub „różowy obłok”. Roślina preferuje stanowiska słoneczne lub lekko ocienione, na dobrze zdrenowanej glebie — i gdy już jest dobrze ukorzeniona, wykazuje dużą odporność na suszę. W klimacie umiarkowanym jest umiarkowanie mrozoodporna, przetrzymując przymrozki w strefach USDA 5–9, choć młode rośliny mogą wymagać ochrony. Jesienią liście często przybierają odcień miedziano‑brązowy, co dodatkowo zwiększa dekoracyjny walor rośliny, a jej lekkie „pióropusze” stanowią znakomity akcent w masowych nasadzeniach oraz jako pojedyncze egzemplarze. Dzięki swojej wyrazistej formie, prostocie uprawy i efektownemu efektowi wizualnemu Muhlenbergia capillaris jest częstym wyborem w ogrodach nowoczesnych, na rabatach, w kompozycjach skalnych oraz w nasadzeniach grupowych.

BANAN -  MUSA BALBISIANA GIGANTEA 

Musa balbisiana to dziki gatunek bananów pochodzący ze wschodniej Azji Południowej, północnej Azji Południowo-Wschodniej i południowych Chin. Jest jednym z przodków współczesnych bananów uprawnych, wraz z Musa acuminata. Po raz pierwszy został opisany naukowo w 1820 roku przez włoskiego botanika Luigi Aloysius Colla. Rośnie w bujnych kępach z bardziej wyprostowanym pokrojem liści niż większość uprawianych bananów. Kwiatostany są w kolorze czerwonym do bordowego. Owoce mają kolor od niebieskiego do zielonego. Są uważane za niejadalne ze względu na zawarte w nich nasiona, ale są bardzo smaczne.

Rośnie na pewnych wysokościach, więc może tolerować chłodne warunki, ale jego główną cechą jest ogromny kwiat. Podobnie jak w przypadku innych gatunków z rodzaju, dla maksymalnego wzrostu wymagana jest żyzna gleba, a także duża ilość nawozu i odpowiednie zaopatrzenie w wodę. Biorąc to pod uwagę i zapewniając wysoką temperaturę w lecie, rośnie bardzo szybko i może osiągnąć wysokość do 10 m.

Odmiana "Gigantea" to bardzo silna, dzika odmiana pochodząca z odległych części Arunachal Pradesh, północno-wschodniego stanu w Indiach. Szybko osiąga wysokość do około 6m. Duże liście mogą osiągać nawet do około 3 metrów długości. Brakuje im czerwonofioletowych plam na liściach, tak charakterystycznych dla odmian wywodzących się z Musa acuminata. Zamiast tego mają charakterystyczny i atrakcyjny niebiesko-zielony kolor spowodowany stosunkowo grubą warstwą wosku na powierzchni. Przylistki kwitnące i męskie są jak normalne Musa balbisiana. Duże grona smacznych owoców są większe i bardziej zwarte niż zwykła Musa Balbisiana. Owoce są jednak niejadalne ze względu na dużą ilość twardych nasion.