Inne Rośliny Egoztyczne

OSA PULCHRA

Osa Pulchra to jedna najrzadszych roślin , zarówno w uprawie jak i w naturze. Jest rośliną krytycznie zagrożoną. Znane są tylko dwie populacje jej występowania w Kostaryce. Jest to jeden z piękniejszych tropikalnych krzewów kwitnących na świecie, Osa pulchra wytwarza pionową łodygę z licznymi poziomymi gałęziami, które posiadają duże, błyszczące ciemnozielone i lekko opadające liście oraz wiele wspaniałych, zwisających, trąbkowatych, białych kwiatów, które mają gęsty , woskowata konsystencja. Bez kwiatów Osa z pozoru przypomina krzew kawowca i należy do tej samej rodziny Rubiaceae. Nasiona wysiewa się po jednodniowym namoczeniu w ciepłej wodzie, w wilgotnym podłożu o temperaturze od 25 do 30°C. Kiełkowanie następuje w ciągu 1 do 3 miesięcy. Roślina dla doświadczonych.

PANDANUS FURCATUS - KORR - HIMALAYAN SCREW PINE - PANDAN HIMALAJSKI

Pandanus furcatus, znany również jako korr, pochodzi z Sikkimskich Himalajów w północno-wschodnich Indiach, Bhutanie i Nepalu, Malezji, Indonezji i Afryce Zachodniej. Występuje na wilgotnych i zacienionych zboczach wąwozów między 300 a 1500 mnpm. Jest odporny na zimno i toleruje sporadyczne lekkie przymrozki, co czyni go najbardziej odpornym na zimno pandanem na świecie. Powoli rośnie i osiąga do około 17m wysokości. Korona składa się z bladozielonych liści o długości 5 m, o drobno ząbkowanych brzegach, a owoce są słodkie i jadalne. Skórzaste kwiatostany są złotożółte, najniższe są największe i mają około 1 m długości. Dają one owoce w kształcie stożka, o długości 15–25 cm, które są jasnopomarańczowe do czerwonych, gdy są dojrzałe i składają się z 5-6 skośnych pestek.

PANDANUS MONOTHECA - GIANT SCREW PINE - PANDANUS ORNATUS - PANDAN OLBRZYMI

Gigantyczny, zwykle nierozgałęziony gatunek z przybrzeżnego lasu na Półwyspie Malajskim. Osiąga wysokość 9-15 metrów , a jego gigantyczne
liście potrafią osiągnąć 6 metrów długości. Wytwarza pojedynczy pień i dużą koronę z niesamowicie długich, ciemnozielonych liści. 
Imponująca roślina do tropikalnego ogrodu, gdzie najlepiej prezentuje się w osłoniętym miejscu. Rośnie niewiarygodnie szybko i w dwa lata
potrafi osiągnąć kilka metrów. Nie jest rośliną mrozoodporną , ale znosi krótkotrwałe spadki temperatur do -1 stopnia C. 

PANDANUS ODORIFER - KEWRA - PANDAN WONNY

Pandan Wonny to małe rozgałęzione drzewo lub krzew o pachnących kwiatach, występujące dziko w południowych Indiach, Birmie i Andamanach. Ma giętki pień wsparty na korzeniach usztywniających. Liście są długie , kolczaste, pachnące w kolorze niebiesko-zielonawym, tworzą gęstą koronę ozdobioną efektownymi, jasnopomarańczowymi skupiskami jadalnych owoców. Z bardzo przyjemnych i silnie pachnących kwiatów męskich wytwarza się w Indiach wodę Kewra, która jest ważnym składnikiem wielu tradycyjnych potraw kuchni indyjskiej. Jest blisko spokrewniony z gatunkiem P. tectorius z Pacyfiku. Jest to wytrzymała i dobrze przystosowująca się roślina. Jest mrozoodporny do strefy 9a (około -6 stopni C).

PANDANUS UTILIS - MASCARENE SCREW PINE - PANDAN TRWAŁY

Pochodzi z Wysp Maskareńskich. Jest to duży Pandan, który wytwarza mocny pień z korzeniami powietrznymi i gęstą, mocno rozgałęzioną koroną. Liście są lekko kolczaste, jasnozielone lub niebieskozielone z bardzo atrakcyjnymi czerwonymi brzegami. Najlepiej nadaje się do obszarów tropikalnych i ciepłych podzwrotnikowych. Nie jest rośliną mrozoodporną. Jego wytrzymałość określana jest na strefę 10a USDA (-1.1 stopnia C). Pandanus Utilis jest najpopularniejszym w uprawie pandanem.

PANDOREA JASMINOIDES - BOWER VINE - PANDOREA JAŚMINOWATA - BIGNONIA JAŚMINOWATA

Pandorea jasminoides, znana również jako bignonia jaśminowa, to zimozielone pnącze z rodziny bignoniowatych (Bignoniaceae), pochodzące ze wschodniej Australii, szczególnie z regionów Queensland i Nowej Południowej Walii. Roślina wyróżnia się szybkim tempem wzrostu i efektownymi, lejkowatymi kwiatami w odcieniach różu, fioletu lub bieli, zwykle z kontrastowym, ciemniejszym gardłem. Kwitnie obficie od wiosny do jesieni, przyciągając zapylacze i doskonale sprawdza się jako roślina okrywowa na pergole, kraty i ogrodzenia. Lubi stanowiska słoneczne do półcienistych, dobrze znosi suszę i umiarkowane chłody, ale nie jest w pełni mrozoodporna. Dzięki dekoracyjnemu wyglądowi i łatwości w uprawie jest ceniona w ogrodnictwie ozdobnym w klimacie subtropikalnym i śródziemnomorskim.

PANDOREA JASMINOIDES 'PINK'  - PINK BOWER VINE - RÓŻOWA PANDOREA JAŚMINOWATA - RÓŻOWA BIGNONIA JAŚMINOWATA

Pandorea jasminoides, znana również jako bignonia jaśminowa, to zimozielone pnącze z rodziny bignoniowatych (Bignoniaceae), pochodzące ze wschodniej Australii, szczególnie z regionów Queensland i Nowej Południowej Walii. Roślina wyróżnia się szybkim tempem wzrostu i efektownymi, lejkowatymi kwiatami w odcieniach różu, fioletu lub bieli, zwykle z kontrastowym, ciemniejszym gardłem. Kwitnie obficie od wiosny do jesieni, przyciągając zapylacze i doskonale sprawdza się jako roślina okrywowa na pergole, kraty i ogrodzenia. Lubi stanowiska słoneczne do półcienistych, dobrze znosi suszę i umiarkowane chłody, ale nie jest w pełni mrozoodporna. Dzięki dekoracyjnemu wyglądowi i łatwości w uprawie jest ceniona w ogrodnictwie ozdobnym w klimacie subtropikalnym i śródziemnomorskim.

PASSIFLORA ADULTERINA - MĘCZENNICA KOLUMBIJSKA 

To rzadki, nowo odkryty gatunek męczennicy pochodzący z Kolumbii z obszarów górskich w Andach , gdzie rośnie na wysokości do 3600 m.n.p.m. Jest to bardzo szybko rosnąca, w naturze wiecznie zielona roślina, dorastająca do 20m wysokości. W uprawie zazwyczaj osiąga koło 5m wysokości. Wytwarza piękne długie zwisające kwiaty, a następnie efektowne jajowate owoce. W związku ze swoim naturalnym występowaniem jest odporna na niewielkie mrozy do -5 stopni C. 

PASSIFLORA ALATA - WINGED PASSION FLOWER - MĘCZENNICA SKRZYDLATA

Występuje naturalnie w Kostaryce, Panamie, Wenezueli, Gujanie, Ekwadorze, Peru i Brazylii. Jest to szybko rosnące pnącze z dużymi, pachnącymi, czerwonymi i fioletowymi kwiatami, po których następują duże, jadalne owoce, w kolorze od żółtego do pomarańczowego. W uprawie najlepiej sprawdza się w tropikalnym i ciepłym klimacie umiarkowanym.

PASSIFLORA EDULIS - PASSION FRUIT - MARAKUJA - PASSIFLORA JADALNA

Passiflora edulis, znana również jako marakuja, granadila lub pasiflora jadalna, jest gatunkiem wieloletniej pnącej rośliny z rodziny męczennicowatych. Jest to roślina pochodząca z Ameryki Południowej, ale obecnie jest uprawiana w wielu krajach świata, w tym w tropikalnych i subtropikalnych regionach Afryki, Azji i Australii. Marakuja to roślina o wysokości od 2 do 6 metrów. Ma długie, pnące pędy pokryte owalnymi, zielonymi liśćmi. Kwiaty są duże, o średnicy od 5 do 10 centymetrów, i mają charakterystyczny kształt gwiazdy. Kwiaty są zazwyczaj koloru fioletowego, ale mogą być również białe, żółte lub pomarańczowe.Owoce męczennicy jadalnej są kuliste lub jajowate i mają średnicę od 5 do 10 centymetrów. Są one pokryte żółta lub fioletową skórką i mają słodki, aromatyczny miąższ. Miąższ zawiera nasiona, które są jadalne, ale nie mają smaku. Marakuja jest cennym źródłem witaminy C, potasu i błonnika. Jest również źródłem przeciwutleniaczy, które mogą chronić organizm przed uszkodzeniem komórek. Marakuja jest popularnym owocem spożywanym na surowo lub w postaci soku. Jest również wykorzystywana w kuchni do przygotowywania deserów, lodów i koktajli.

PASSIFLORA EDULIS FLAVICARPA - PASSION FRUIT - MĘCZENNICA - MARAKUJA

Passiflora Edulis to piękna duża winorośl, pierwotnie pochodząca z Paragwaju, Argentyny i Brazylii. Odmiana Flavicarpa , ma jadalne, aromatyczne żółte owoce o długości do 15cm i jest głównie uprawiana w Malezji, Tajlandii i na Filipinach. Pnączę to osiąga do 15m długości. Jest to bardzo łatwa w uprawie roślina i dobrze sobie radzi w ciepłym klimacie umiarkowanym i tropikalnym. Jest mrozoodporna do około -6 stopni C. Wytrzymuje mrozy do nawet -12 stopni C, ale zazwyczaj wtedy przemarza, a na wiosnę odbija od korzenia. 

PASSIFLORA FOETIDA - BUSH PASSION FLOWER - WILD MARACUJA - MARAKUJA ŚMIERDZĄCA

Passiflora foetida L., powszechnie znana jako męczennica śmierdząca, to wieloletnie pnącze z rodziny męczennicowatych (Passifloraceae). Pochodzi z południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych (południowy Teksas i Arizona), Meksyku, Karaibów, Ameryki Środkowej i dużej części Ameryki Południowej. Naturalizowała się w strefach tropikalnych na całym świecie.

Męczennica śmierdząca charakteryzuje się:

• Pnączami: Dorasta do 5 metrów długości, wspinając się za pomocą wąsów czepnych.
• Liśćmi: Trójklapowe, owalne, o brzegach piłkowanych, z charakterystycznymi gruczołami przylistkami.
• Kwiatami: Wyraźne, duże, o średnicy 5-7 cm, z pięcioma biało-kremowymi płatkami i złożoną koroną z frędzlami i wyrostkami.
• Owocami: Kuliste, żółte, dojrzewając zmieniające barwę na pomarańczową i czerwoną, jadalne, o słodkim smaku.

Nazwa gatunkowa "foetida" pochodzi z języka łacińskiego i oznacza "śmierdząca". Nawiązuje ona do silnego, nieprzyjemnego zapachu wydzielanego przez uszkodzone liście rośliny.

Męczennica śmierdząca ma wiele zastosowań:

• Ozdobne: Jest popularną rośliną ozdobną, ze względu na piękne kwiaty i jadalne owoce.
• Jadalne: Owoce można spożywać na surowo lub przetwarzać na soki, dżemy i syropy. Młode liście i pędy również są jadalne.
• Lecznicze: W tradycyjnej medycynie roślina wykorzystywana jest w leczeniu różnych dolegliwości, m.in. lęku, bezsenności, problemów żołądkowych i bólu.

PASSIFLORA HOLOSERICEA - VELVET LEAF PASSION FLOWER - MĘCZENNICA AKSAMITNA

Pochodzi z Meksyu, Kuby, Hondurasu, Kolumbii i Wenezueli. Ma piękne pachnące kwiaty i aksamitne zielone liście. Bardzo lubi ciepło. Kwitnie bardzo obficie, potrafi wytworzyć do 8 kwiatów na jednej szypułce. Roślina łatwa w uprawie , pod warunkiem zapewnienia jej ciepłych warunków.

PASSIFLORA MACROPHYLLA - MĘCZENNICA OLBRZYMIA

Piękny i dość dziwaczny mały krzew.

Ma białe lub zielonkawo-żółte kwiaty, które skupiają się pod parasolową koroną kilku bardzo dużych liści na cienkiej, słabo rozgałęzionej łodydze.

Liście tej męczennicy potrafią osiągnąć ponad metr długości i prawie około 40cm szerokości

Pochodzi z lasów deszczowych zachodniej Kolumbii i Ekwadoru od niskich wysokości do 2500 m n.p.m.

Stanowi niesamowitą ozdobę dla tropikalnego lub ogrodu o umiarkowanym klimacie, lecz bardzo rzadko można ją spotkać.

Nasiona pojawiają się bardzo rzadko w sprzedaży.

PASSIFLORA MANICATA - RED PASSION FLOWER - MĘCZENNICA CZERWONA

Piękne pnącze pochodzące z suchych lasów górskich między 1700 a 3000 m n.p.m. w dolinach międzykontynentalnych Kolumbii i Ekwadoru. Osiąga 3m długości. Ma trójklapowe, drobno ząbkowane liście i zachwycające, duże, szkarłatne kwiaty, po których tworzą się jadalne, zielone owoce. Stanowi znakomitą ozdobę w ciepłym klimacie umiarkowanym. Jest mrozoodporna do strefy 9USDA (-6,7 stopnia C.).

PASSIFLORA PRINCEPS - RED PASSIFLORA - MĘCZENNICA GRONIASTA

PASSIFLORA QUADRANGULARIS - GIANT GRANADILLA - PARCHA - MĘCZENNICA CZTEROKĄTNA

Passiflora quadrangularis, powszechnie znana jako męczennica czterokątna, to wieloletnie pnącze z rodziny męczennicowatych (Passifloraceae). Pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej, ale naturalizowała się w innych regionach tropikalnych i subtropikalnych, w tym w Azji Południowej i Afryce.

Męczennica czterokątna charakteryzuje się:

• Pnączami: Dorasta do 10 metrów długości, wspinając się za pomocą wąsów czepnych.
• Łodygami: Kwadratowe w przekroju, stąd nazwa gatunkowa.
• Liśćmi: Trójklapowe, owalne, o brzegach piłkowanych, z charakterystycznymi gruczołami przylistkami.
• Kwiatami: Wyraźne, duże, o średnicy 7-10 cm, z pięcioma żółto-zielonymi płatkami i złożoną koroną z frędzlami i wyrostkami.
• Owocami: Wydłużone, zielone, dojrzewając zmieniające barwę na pomarańczową i czerwoną, jadalne, o słodkim smaku.

Męczennica czterokątna ma wiele zastosowań:

• Ozdobne: Jest popularną rośliną ozdobną, ze względu na piękne kwiaty i jadalne owoce.
• Jadalne: Owoce można spożywać na surowo lub przetwarzać na soki, dżemy i syropy. Młode liście i pędy również są jadalne.
• Lecznicze: W tradycyjnej medycynie roślina wykorzystywana jest w leczeniu różnych dolegliwości, m.in. lęku, bezsenności, problemów żołądkowych i bólu.
• Zioła: Suszone liście i kwiaty stosowane są jako zioła naparzane, mające działanie uspokajające i przeciwzapalne.

PASSIFLORA TRIPARTITA VAR.MOLLISSIMA - BANANA PASSIONFRUIT - MĘCZENNICA TRÓJLISTKOWA

Pochodzenie:

• Pochodzi z Afryki tropikalnej i subtropikalnej.
• Introdukowana i uprawiana w wielu regionach świata, m.in. w Europie, Azji i Ameryce.

Charakterystyka:

• Perenna, wysoka trawa dorastająca do 3 metrów wysokości.
• Łodygi sztywne, wyprostowane, tworzące gęste kępy.
• Liście lancetowate, ostro zakończone, o ciemnozielonym kolorze z purpurowym nalotem.
• Kwiatostany puszyste, pióropusze, złożone z drobnych kwiatów w odcieniach różu i brązu.
• Owoce to ziarna.

Uprawa:

• Ceniona roślina ozdobna do uprawy w ogrodach, na rabatach i jako soliter.
• Preferuje stanowiska słoneczne lub lekko zacienione.
• Wymaga gleby żyznej, przepuszczalnej, o umiarkowanej wilgotności.
• Dobrze znosi suszę, ale źle znosi nadmiar wody.
• Mrozoodporna do -15°C.

Zastosowania:

• Oprócz walorów estetycznych, Pennisetum purpureum jest wykorzystywana jako roślina pastewna i biomasa energetyczna.
• Liście mogą być spożywane jako warzywo.
• Stosowana w ziołolecznictwie.